دۇنيادىكى بەش چوڭ مەركىزى بانكا پۇل سىياسىتىنى بىرلىكتە چىڭى
ئاپتۇر:admin   يوللانغان ۋاقىت:2017-08-01 13:57:04   كۆرۈلىشى:

[سۈن خوڭبىڭنىڭ خوڭگۇەن پروگراممىسىدىن ئېلىندى، بايكۈچ شىركىتىدىن ئاينۇر ئېزىز تەرجىمە قىلدى]

ھەممەيلەنگە ئايان بولغىنىدەك، بۇ يىل 6-ئايدا خەلقئارا پۇل مۇئامىلە بازىرىدا كۈچلۈك داۋالغۇش كۆرۈلدى، بۇ داۋالغۇشلارغا ياۋروپا مەركىزى بانكىسىنىڭ باشلىقى دىراجىنىڭ بىر قېتىملىق سۆزى سەۋەب بولدى. كەڭ مەبلەغ سالغۇچىلار ياۋروپا مەركىزى بانكىسىنىڭ پۇل سىياسىتىنى چىڭىتىشنى باشلايدىغانلىقىغا چوڭقۇر ئىشەندى. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ئەنگلىيە، كانادا، ياپونىيە قاتارلىق دۆلەتلەرنىڭ مەركىزى بانكىلىرى ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى بىلەن بىردەكلىكنى ساقلاپ، مىقدارلاشتۇرۇپ قويۇۋېتىش تەدبىرىنى ئاخىرلاشتۇرۇپ، ئۆسۈم قوشىدىغانلىقى ياكى پۇل سىياسىتىنىچىڭىتىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

خەلقئارا پۇل مۇئامىلە بازىرىدىكى داۋالغۇشنىڭ سەۋەبى

بۇ يىل 6-ئاينىڭ ئاخىرىدا خەلقئارا پۇل مۇئامىلە بازىرىدا كۈچلۈك داۋالغۇش كۆرۈلدى، بۇ داۋالغۇشلارنىڭ مەنبەسى ياۋروپا مەركىزى بانكىسىنىڭ باشلىقى دىراجىنىڭ بىر قېتىملىق ئاشكارا نۇتۇقى بولۇپ، ئۇ نۇتۇقىدا "ياۋروپا مەركىزى بانكىسى قايتا كۆرۈلىدىغان پۇل پاخاللىقى مەسىلىسىگە دىققەت قىلىشى كېرەك" لىكىنى تىلغا ئالغان. بۇ بىر ئېغىز گەپ خەلقئارا پۇل مۇئامىلە بازىرىنى، بولۇپمۇ ياۋروپا بازىرىنى ئاستىن ئۈستۈن قىلىۋەتتى، مەسىلەن، گېرمانىيە زايومى چوڭ كۆلەمدە چۈشۈپ كەتتى، ياۋرو سېستىمىسىدىكى زايوم بازىرىدا غايەت زور قالايمىقانچىلىقلار كۆرۈلدى. بۇ قالايمىقانچىلىقلار تېز سۈرئەتتە پاي بازىرىغا كېڭىيىپ، پۈتۈن دۇنياغا تارالدى، بولۇپمۇ يېڭىدىن گۈللىنىۋاتقان بازار دۆلەتلىرى بۇ تەسىرگە كۈچلۈكرەك ئۇچرىدى. پېرىۋوت نىسبىتى، پاي بازىرى، زايوم بازىرىدىن ئىبارەت ئۈچ بازاردا بىرلا ۋاقىتتا جىددىيچىلىك كۆرۈلدى.

دىراجىنىڭ بىر ئېغىز سۆزى نېمە ئۈچۈن بازاردا مۇشۇنداق چوڭ تەۋرىنىش پەيدا قىلالىدى؟ بۇنىڭدىكى سەۋەب شۇكى، بازار دىراجىنىڭ سۆزىدىن ياۋروپا مەركىزى بانكىسىنىڭ ئامېرىكىغا ئەگىشىپ پۇل سىياسىتىنى چىڭىتماقچى بولۇۋاتقانلىقىنى ھېس قىلدى. ياۋروپا مەركىزى بانكىسى دۇنيادىكى ئىككىنچى چوڭ مەركىزى بانكا، ياۋروپا مەركىزى بانكىسىنىڭ ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتىغا ئەگىشىپ پۇل سىياسىتىنى چىڭىتىدىغانلىقىنى ئېلان قىلىشى خەلقئارا پۇل مۇئامىلە بازىرىغا نىسبەتەن تېخىمۇ چوڭ تەسىر كۆرسىتىدىغان ئامىل.شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا كانادا مەركىزى بانكىسىمۇ ئۆسۈم قوشىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى. ئەنگلىيە بانكىسى ئېنىق ئىپادە بىلدۈرمىگەن بولسىمۇ، ئەمما ئىچكى جەھەتتە كەپتەر مەزھىپى ۋە بۈركۈت مەزھىپى ئوتتۇرىسىدىكى رىقابەت ھەممەيلەنگە ئايان، شۇڭا ئەنگلىيەنىڭ پۇل سىياسىتىنى چىڭىتىشقا مايىللىقى پەقەت ۋاقىت مەسىلىسى خالاس. ئۇنىڭدىن باشقا ياپونىيەمۇ بازارنى چۆچۈتكىدەك ھەرىكەت قوللانمىغان بولسىمۇ، ئەمما ئەمەلىيەتتە ياپونىيە مەركىزى بانكىسى پۇل سىياسىتىنى چىڭىتىۋاتىدۇ. ئۇلارنىڭ پۇلنى كونترول قىلىشتىكى ئاساسلىق نىشانى ئون يىللىق مۇددەتتىكى دۆلەت زايوم كىرىم نىسبىتىنى چۆرىدىگەن بولۇپ، ئۇنى نۆل ئەتراپىغا چۈشۈرمەكچى، يەنى بۇ يىل ۋە ئۆتكەن يىلدىكى سانلىق مەلۇماتلارنى سېلىشتۇرساق، ئۆتكەن يىل ياپونىيە مەركىزى بانكىسى سېتىۋالغان زايوم كۆلىمى ئوتتۇرا ھېساب بىلەن ھەر پەسىلدە تەخمىنەن 23ترېلىيون يىن بولۇپ، بۇ يىل بىرىنچى پەسىلدە 14 ترېلىيون يىنغا چۈشۈپ قالغان، بىز بۇنىڭدىن ياپونىيە مەركىزى بانكىسىنىڭ ئۈن تىنسىزلا چىڭىتىش ئېلىپ بارغانلىقىنى كۆرۈۋالالايمىز.

دېمەك نۆۋەتتىكى ۋەزىيەتتە ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى، ياۋروپا مەركىزى بانكىسى ،كانادا مەركىزى بانكىسى، ئەنگلىيە مەركىزى بانكىسى ۋە ياپونىيە مەركىزى بانكىسى ئۆزئارا بىرلىشىپ پۇل سىياسىتىنى چىڭىتماقچى، ئەگەر مۇشۇنداق ئەھۋال كۆرۈلسە پۈتۈن دۇنيادىكى مەبلەغ سالغۇچىلارنىڭ ئەنسىرەش كەيپىياتى كۈچىيىدۇ، چۈنكى مەبلەغ سېلىش پۇل سىياسىتى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك. دۇنيادىكى چوڭ مەركىزى بانكىلارنىڭ  بىرلىشىپ پۇل سىياسىتىنى چىڭىتىشىدا مەلۇم ھەمكارلىق مەۋجۇت.

ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتىنىڭ پۇل سىياسىتىنى ئۆزگەرتىشىدىكى سەۋەب

نېمە ئۈچۈن بەش چوڭ مەركىزى بانكا ئوخشاش ۋاقىتتا پۇل سىياسىتىنى بىرلىشىپ ئۆزگەرتمەكچى بولىدۇ؟ ئاۋۋال ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتىغا قاراپ باقايلى:

7-ئاينىڭ 12-كۈنى يېللېن پارلامېنتتا يەنە پۇل سىياسىتىگە مۇناسىۋەتلىك نۇتۇق سۆزلىدى، ئۇنىڭ تەلەپپۇزىدىن قارىغاندا يىل بېشىدىكى بۈركۈت مەزھىپىدىن كەپتەر مەزھىپىگە قاراپ ئۆزگەرگەنلىك ئالامىتىنى كۆرۈۋېلىش مۇمكىن، مەسىلەن ئۇ نۆۋەتتىكى ھەر خىل ئەھۋاللار تۈپەيلىدىن ئۆسۈم قوشۇش قەدىمىنى ئاستىلىتىدىغانلىقىنى، ئەمما مۈلۈك قەرز جەدۋىلىنىڭ كۆلىمىنىقىسقارتىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى، ئۇنىڭ مۈلۈك قەرز جەدۋىلىنىڭ كۆلىمىنى داۋاملىق قىسقارتىشقا قارىتا ئىشەنچىسى كۈچلۈك.

ئامېرىكىنىڭ ئىقتىسادىي سانلىق سانلىق مەلۇماتلىرىغا تەپسىلىي دىققەت قىلىپ باقساق، GDP، پۇل پاخاللىقى، ئىشسىزلىق نىسبىتىدىن ئىبارەت بۇ ئۈچ تۈرلۈك مۇھىم ئىقتىسادىي سانلىق مەلۇماتتا يۆنىلىش خارەكتېرلىك چوڭ ئۆزگىرىش يۈز بەرگىنى يوق. شۇنداق تۇرۇقلۇق يېللېن نېمە ئۈچۈن يىل بېشىدىكى پوزىتسىيىسىنى 180 گىرادۇس ئۆزگەرتىدۇ؟

يېللېننىڭ سۆزىنى ئىنچىكىلىك بىلەن تەھلىل قىلساق، بىر مۇھىم نۇقتىنى بايقايمىز، نورمال ھالەتكە قايتىش تىلغا ئېلىنغاندا ئۇ ئامېرىكىنىڭ پۇل سىياسىتى ۋە ئۆسۈم نىسبىتىنىڭ ئىلگىرىكىدەك يۇقىرى سەۋىيىگە يېتەلىشى ناتايىن ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

بۇ ئۆزگىرىش ۋە بۇ بايانات ھەقىقەتەن دىققەت قىلىشقا ئەرزىيدۇ، ئىلگىرى ئامېرىكا فېدراتسىيە ئاساسىي ئۆسۈم نىسبىتى نورمال ئەھۋالدا تەخمىنەن %5 بولىدۇ، ئامېرىكىنىڭ نۆۋەتتىكى ئۆسۈم نىسبىتى %1 ئەتراپىدا بولۇۋاتىدۇ، قائىدە بويىچە ئېيتقاندا ئۆسۈم نىسبىتى تەدرىجىي ھالدا %5 كە يەتسە، ئاندىن نورمال ھالەت دەپ قارىلىدۇ. ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى مۈلۈك قەرز جەدۋىلىنىڭ كۆلىمى پۇل مۇئامىلە كىرىزىسىدىن بۇرۇن تەخمىنەن 800 مىليارد دوللارغا يەتكەن. ھازىر 4 ترېلىيون دوللاردىن كۆپرەك، قائىدە بويىچە ئېيتقاندا مۈلۈك قەرز جەدۋىلىنىڭ كۆلىمى 800 مىليارد دوللارغا يەتسە ئاندىن نورمال ھېسابلىنىدۇ.

ئەمما يېللىننىڭ تەلەپپۇزى ئۆزگىرىش بىلەنلا بۇ ئىككى مۇھىم كۆرسەتكۈچ ئۆلچەمدىن پەرقلىنىشكە باشلىدى، يەنى ئۆسۈم چوقۇم %5 كە يېتىشى ناتايىن، بەلكىم %2 ياكى %3 كە يەتسىلا كۇپايە. ئۇ بۇنى نورمال ھالەت دەپ قارىغان، مۈلۈك قەرز جەدۋىلىنىڭ كۆلىمىمۇ چوقۇم 800 مىليارد دوللارغا يېتەلىشى ناتايىن، 4 ترېلىيون دوللاردىن 3 ترېلىيون دوللارغا كېمەيسىمۇ بەلكىم نورمال ھالەت دەپ قارىلىشى مۇمكىن.

يېللىننىڭ بۇ سۆزىگە قارىتا بازاردا چۈشەنچىلەر ئوخشاش ئەمەس، بەزىلەر "ئامېرىكا ئىقتىسادى كۈچلۈك تەرەققىي قىلىۋاتىدۇ، شۇڭا يېللىن چېكىنىپ چىقىشقا ئالدىرىمايدۇ" دەپ قارايدۇ. ئوخشىمايدىغان كۆز قاراشتىكىلەرمۇ بار، يېللىننىڭ بۇ ئىپادىسىدىن قارىغاندا ئۇ كېيىنكى قېتىملىق ئىقتىسادىي كىرىزىسكە تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن ئالدىن تەييارلىق قىلىۋاتقان بولۇشى مۇمكىن.

پۇل نەزەرىيىسى نۇقتىسىدىن ئېلىپ ئېيتقاندا، ئىقتىسادنىڭ دەۋرىيلىكىنى تەڭشەش، ئىقتىسادنى داۋاملىق سىجىل تەرەققىي قىلدۇرۇش، ئىقتىسادىي چېكىنىش پەيدا قىلماسلىق مەركىزى بانكىنىڭ ئەڭ مۇھىم فۇنكىسىيىلىرىنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئەمما نەزەرىيە دېگەن ھامان نەزەرىيە، ئەمەلىيە نەزەرىيەگە پۈتۈنلەي بېقىپ بولالمايدۇ. 1913-يىل ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى قۇرۇلغاندىن بۇيان تا ھازىرغىچە ئىقتىسادنىڭ سىجىل ئېشىشى ئەمەلگە ئېشىپ باقمىدى. ھەمىشە دەۋرىيلىك ھالدا ئىقتىسادىي كىرىزىس يۈز بېرىپ كەلدى. ئىقتىساد ئەسلىدە ئىچكى قانۇنىيەتكە ئىگە، شۇنىڭغا ئوخشاش سودىمۇ ئىچكى قانۇنىيەتكە ئىگە، دەۋرىيلىكنى يوقىتىپ تۈپتۈز قىلىۋىتىش مۇمكىن بولمايدىغان ئىش.

ئامېرىكىنىڭ ئىقتىسادىي دەۋرىيلىكى تەخمىنەن 7~8 يىل بولىدۇ، مەسىلەن 90-يىللارنىڭ باشلىرىدا ئامېرىكا ئىقتىسادى چېكىنگەن. ئىقتىسادىي كىرىزىستىن كېيىن ئىقتىساد ئەسلىگە كېلىپ گۈللىنىش ئۈچۈن يەنە 7~8 يىل ۋاقىت كەتكەن، 2000-يىلغا بارغاندا يەنە بىر قېتىملىق ئىقتىسادىي كىرىزىس پارتلىغان. ئارىلىقتىكى 7~8 يىل ITئىنقىلابى بولۇپ، 2000-يىل ITكۆپۈكى يېرىلىپ ئىقتىساد ئېغىر دەرىجىدە چېكىنگەن، 2000-يىلدىن كېيىن 2008-يىلغىچە بولغان 7~8 يىل ۋاقىت ئىقتىسادنىڭ ئېشىش دەۋرىيلىكى بولۇپ، 2008-يىلدىكى پۈتۈن دۇنيا خارەكتېرلىك ئىقتىسادىي كىرىزىس كۆرۈلدى.

كېيىنكى قېتىملىق ئىقتىسادىي چېكىنىش مەزگىلى يېقىنلىشىپ قالدى، 2008~2009-يىللىرى ئامېرىكا ئىقتىسادىي ئېغىر دەرىجىدە چېكىندى، 2010-يىل ئامېرىكا ئىقتىسادىي قايتىدىن ئېشىشقا باشلىدى، ھازىرغا قەدەر 7 يىل ئۆتتى، بۇ يىل 7-يىلى ھېسابلىنىدۇ. ئامېرىكا ئىقتىسادىنىڭ 7~8 يىللىق ئىقتىسادىي دەۋرىيلىكى بويىچە ھېسابلىغاندا بۇ يىل ياكى كېلەر يىل يېڭى بىر نۆۋەتلىكئىقتىسادىي كىرىزىس پارتلىشى مۇمكىن. مۇشۇ سەۋەب تۈپەيلىدىن ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى ئالدىنئالا تەييارلىق قىلىشى كېرەك.

ئەگەر يەنە بىر قېتىملىق كىرىزىس پارتلاشتىن بۇرۇن ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى تەييارلىق خىزمەتلىرىنى قىلىۋالمىسا ۋاقتى كەلگەندە چوڭ قىيىنچىلىققا دۇچ كېلىدۇ. چۈنكى 2008-يىلدىكى كىرىزىستىن كېيىن ئىشلىتىشكە بولدىىغان بارلىق پۇل سىياسەتلىرىنىڭ ھەممىسى ئىشلىتىلدى، قوللانمىغان ۋاستە قالمىدى، مەسىلەن پۇل مۇئامىلە ھاسىلىۋى مەھسۇلات بازىرىنىڭ ۋەيران بولۇشىغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى نەچچە ترېلىيون دوللار ئاجرىتىپ بوشلۇقنى تولۇقلىماقچى بولدى، بانكا سېستىمىسىنى قۇتۇلدۇرۇش ئۈچۈن 800 مىليارد دوللار سەرپ قىلدى، ئۈچ قېتىملىق مىقدارلاشتۇرۇپ قويۇۋىتىش كۆپ يىلغىچە داۋاملاشتى، بوشىتىش سىياسىتى تاكى 2015-يىل ئاخىرىغا كەلگەندە ئاندىن ئاخىرلاشتى.

بارلىق ۋاستىلەرنى قوللىنىپمۇ يەنە ئىقتىسادىي كىرىزىس پارتلىدى، قانداق قىلىش كېرەك؟ بۇ ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى ئەڭ ئەنسىرەيدىغان مەسىلە، ئەسلىدە ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتىنىڭ پىلانى بويىچە 2013~2014-يىللىرى ئىقتىساد نورماللاشتۇرۇلۇپ، مىقدارلاشتۇرۇپ قويۇۋىتىش توختىتىلىپ، ئاندىن ئۆسۈم قوشۇلسا بولاتتى. ئەمما 2013-يىلى بونارك مىقدارلاشتۇرۇپ قويۇۋىتىشتىن چېكىنىپ چىقىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويغاندا پۇل مۇئامىلە بازىرى دەرھال قالايمىقانلىشىشقا باشلىدى. خۇددىي 6-ئايدىكىگگ ئوخشاش داۋالغۇشلار كۆرۈلدى.

بازار ئىقتىسادنى قوزغىتىش تەدبىرلىرى ئارقىلىق ئىقتىسادنى ئاشۇرۇشقا، يۇقىرى پايدىغا كۆنۈۋالسا بولمايدۇ، بەلكىم بۇ تەدبىرلەرنى ئۈزۈل كېسىل توختىتىپ پۇل سىياسىتىنى چىڭىتىش ئۈچۈن بىز مەزگىل ۋاقىت كېرەك بولۇشى مۇمكىن.

ئەگەر پۇل سىياسىتى  2013-يىلدىن باشلاپلا چىڭىتىلغان بولسا، ئۇلارنىڭ ئۈچ يىلدا تاماملاش پىلانى بويىچە 2016-يىل يېڭى بىر نۆۋەتلىك ئىقتىسادىي كىرىزىس پارتلاشتىن بۇرۇن نورمال ھالەتكە قايتىپ بولسا بولاتتى. ئەمما بازارنىڭ ئىنكاسى زىيادە كۈچلۈك بولغانلىقتىن، بۇ جەريان بەك ئۇزۇنغا سوزۇلۇپ كەتتى. ھازىر ئۆسۈم %0 دىن %1 كە ئاشتى، %5 دىن تېخى خېلى يىراق، بۇ سۈرئەت بويىچە ھېسابلىساق، ئۈچ تۆت يىلدىن كېيىنمۇ نورمال ھالەتكە قايتىپ بولالماسلىقى مۇمكىن.

مۈلۈك قەرز جەدۋىلى كۆلىمىنى قىسقارتىش ئەمدىلا تىلغا ئېلىندى، تېخى ئەمەلىي ھەرىكەت باشلانمىدى، مانا بۇ نۆۋەتتە ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتى يۈزلىنىۋاتقان ئەڭ چوڭ مەسىلە. كېيىنكى قېتىملىق كىرىزىس پارتلاشتىن بۇرۇن نورمال ھالەتكە قايتىش مۇمكىن بولمايدىغان ئىش. چۈنكى ھازىر ئامېرىكا ۋە پۈتۈن دۇنيادىكى مىقدارلاشتۇرۇپ قويۇۋېتىش، پۇل سىياسىتىنى قوزغىتىش قاتارلىق تەدبىرلەر ئومۇميۈزلۈك ھۇجۇم نىشانىغا ئايلىنىپ قالدى. ھەممەيلەن ئامېرىكا فېدراتسىيە زاپاس پۇل كومىتېتىغا، ھەر قايسى دۆلەتلەرنىڭ مەركىزى بانكىلىرى يۈرگۈزگەن پۇل سىياسىتىنى بوشىتىش تەدبىرلىرىگە ھۇجۇم قىلدى، چۈنكى بۇ تەدبىرلەرنىڭ ھېچقانداق ئۈنۈمى كۆرۈلمىدى.


ئىنكاس

Comment

قوللاش
ئورگان ئۈندىدار

ئورگان
ئۈندىدار سالۇنى

شىنجاڭ بايزات سودا ئۇچۇر مەسلىھەتچىلىك چەكلىك شىركىتى Copyright ©fxbaybol.com 京ICP备88888888号 Powered by CmsEasy